Wat is een luau? Van feestmaal tot dinershow

Een feestmaal met entertainment

Een luau, in het Hawaïaans gespeld als lūʻau, is een traditioneel Hawaïaans feest of feestmaal dat meestal gepaard gaat met entertainment. Vaak staat inheemse Hawaïaanse keuken centraal, en het entertainment kan traditionele Hawaïaanse muziek, kanikapila en hula omvatten. Onder Hawaïanen vloeien de begrippen luau en feest in elkaar over, dus er zijn afstudeer-luaus, bruiloft-luaus, baby-luaus en verjaardags-luaus. Luaus worden gevierd onder grote tenten in de openlucht, en een lei is een zeer gangbaar item. Een luau is in de eerste plaats een viering, en een dinershow leent die vorm. De dinershow in Orlando neemt de opzet van dat feest en zet die op een podium.

De kapu vervalt, 1819

In het oude Hawaiʻi aten mannen en vrouwen apart, onder het religieuze kapu-systeem dat het leven van de inheemse Hawaiianen in elk opzicht bepaalde. Gewone mensen en vrouwen mochten bepaalde voedingsmiddelen niet eten die voor speciale gelegenheden waren gereserveerd. In 1819 at koning Kamehameha II samen met vrouwen, waarmee een einde kwam aan het kapu en de periode begon die de ʻAi Noa wordt genoemd. Boodschappers verspreidden het nieuws dat het eten vrij was. Toen ontstonden voor het eerst luaufeesten, als diners of kleine bijeenkomsten genaamd pāʻina, of als grotere feesten genaamd ʻahaʻaina.

Waar de naam vandaan komt

De moderne naam gaat minstens terug tot 1856, toen de Pacific Commercial Advertiser hem gebruikte om een luau, of inheems feest, te beschrijven dat voor de mensen werd bereid. De naam komt van een gerecht dat vaak op een luau wordt geserveerd: luau-stoofpot, gemaakt met jonge tarobladeren, meestal met octopus of kip, en kokosmelk. Het woord voor het feest en het woord voor het taroblad zijn hetzelfde.

Met de hand eten

Kālua puaʻa is vaak het middelpunt van een luau: een heel varken dat langzaam gaart in een imu, een aarden oven. Een ander gerecht is poi, gemaakt van de wortels van taro. Het feest werd traditioneel op de grond geserveerd, op matten versierd met tī-bladeren als middelpunt, en bestek was er nooit bij: alles werd met de hand gegeten. De dikte van poi werd benoemd naar het aantal vingers dat nodig was om het te eten, dus drie-vinger-poi heeft de dikte van appelmoes, en één-vinger-poi is het dikst.

Van achtertuinen tot dinershows

Luaus begonnen als privébijeenkomsten thuis, en na verloop van tijd werden grotere openbare luaus met optredens van zangers ook vertrouwd op het vasteland van de Verenigde Staten. Luau-themafeesten verschillen in hoe nauw ze de Hawaiiaanse traditie volgen: sommige laten eten van de eilanden overkomen, terwijl andere genoegen nemen met kunstmatige leis, Mai Tais en een sfeer aan het zwembad. Gasten worden soms uitgenodigd om hun eigen lei te maken, en livemuziek is gebruikelijk, met de ʻukulele, de gitaar en soms drums.

Waar een luau in Orlando past

Een dinershow in Orlando is een luau in de tweede betekenis: een geënsceneerde avond die het feest en de muziek leent. De Polynesische vuur-luau wordt gepresenteerd door een Samoaanse familie en omvat dans uit Hawaï, Tahiti, Tonga, Nieuw-Zeeland en Samoa, met een lei-begroeting, een buffet en een vuurmes-finale. De lei werd in de Verenigde Staten populair door de praktijk om er een aan te bieden aan toeristen die in Hawaï aankwamen of vertrokken, en de show in Orlando opent met een lei-begroeting door dansers. Verwacht een wisselend buffetmenu en een show die door de organisator is samengesteld, geen feest uit een aarden oven op de grond. De organisator publiceert het actuele menu en de allergenenlabels op de eigen site.

• Een lei-begroeting van de dansers
• Een buffet met een wisselend menu
• Een show met dansen uit vijf culturen
• Een finale met vuurmessen